In deze serie ga ik in op elke competentie. Ik ga vertellen over hoe ik met deze competentie aan de slag ben gegaan, maar ook wat mijn houding is tegenover de competentie. In dit bericht ga ik in op de tweede competentie, namelijk researchen. De competentie researchen komt elke journalist wel tegen. Het maakt niet uit als je kleine of grote onderzoeken doet of een vooronderzoek moet doen voor een interview. Deze competentie komt de journalist altijd tegen. De competentie luidt als volgt:

“Verwerft op basis van onderzoek van complexe Nederlands- en Engelstalige informatie inzicht in een zelfgekozen thematiek, onderscheidt bij maatschappelijke ontwikkelingen meerdere invalshoeken en zienswijzen en beoordeelt deze op validiteit.”

competentie researchen

Om te beginnen hoe ik met deze competentie aan de slag ben gegaan. Het eerste gedeelte van de competentie (Verwerft op basis van onderzoek van complexe Nederlands- en Engelstalige informatie inzicht in een zelfgekozen thematiek), kan ik in mijn geval verwijzen naar het onderzoek dat ik gedaan heb naar regionale media en datajournalistiek. Ik heb voor mijn literatuuronderzoek complexe Engelstalige informatie gebruikt en daarnaast nog de groei van data in Nederland met Nederlandse bronnen weergeven. Dit allemaal voor een zelfgekozen thematiek, namelijk datajournalistiek. Tegelijkertijd heb ik ook zeker in producties gebruik gemaakt van complexere data en het belangrijkste, de definities van deze data. Zo is er te zien bij het onderzoek over de Veiligheidsmonitor dat Mirthe en ik ons flink hebben moeten inlezen om alles goed te begrijpen. Bij de productie over de Dodenherdenking ben ik een andere vorm van Nederlands tegen gekomen, namelijk uit de jaren ’50 en ’60. Of dit gelijk complex is, is de vraag, maar het was zeker niet makkelijk.

Het andere gedeelte van deze competentie (onderscheidt bij maatschappelijke ontwikkelingen meerdere invalshoeken en zienswijzen) gaat over maatschappelijke ontwikkelingen en kan hierbij meerder invalshoeken en zienswijzen toepassen. Dit is te zien bij hoe DataBewijst met het coronavirus is omgegaan. Dit is een grote maatschappelijk ontwikkeling en wij hebben daar meerdere invalshoeken bij kunnen vinden. Zo zijn we de ene keer op de files rondom Tilburg ingegaan en hebben we de andere keer naar de Dodenherdenking in Utrecht gekeken. En dit zijn nog maar producties die wij hebben uitgewerkt. Zo heb ik ook meerdere invalshoeken geleverd die met coronavirus hebben te maken. Zo kwam ik met het idee om naar de Formule 1 te kijken, omdat het daar heel erg slecht gaat of dat je naar de STER-reclameblokken kan kijken. Aangezien er andere reclames waren tijdens coronatijd dan daarvoor (voor mijn gevoel dan). Bij het laatste idee kon je dan ook gaan kijken welke bedrijven het daarom beter doen in deze tijden en hoeveel beter ze het doen.

Dan is er nog het stuk over validiteit (beoordeelt deze op validiteit). Ik kan hier twee voorbeelden van geven. Het ene voorbeeld ligt voor de hand en dat is mijn onderzoek. Als iemand mijn onderzoek na zou doen en precies dezelfde literatuur en precies dezelfde vragen zou stellen. Dan komt er in mijn ogen dezelfde resultaten uit. Ik kan dit niet hard maken, maar op een gegeven moment in mijn onderzoek heb ik een aantal keer hetzelfde antwoord gehoord op bepaalde vragen. Zo wist ik ook op een gegeven moment dat ik genoeg had geïnterviewd. Daarnaast kwamen bij vrijwel alle interviews de literatuur overeen met de antwoorden. Het andere geval van validiteit is bij het onderzoek over de Veiligheidsmonitor. Mirthe en ik hebben een uitgebreid bestand gemaakt met daarin stap-voor-stap onze werkwijze en zo laten zien dat we een valide onderzoek hebben neergezet. Wanneer we dan contact opnemen met het publiek of experts over dit onderwerp kunnen we onze onderzoeksresultaten testen in de praktijk om zo tot een gedegen conclusie te komen.

Houding

Zoals ik al in de inleiding zei, denk ik dat elke journalist wel in aanraking komt met onderzoeken. Toch kom ik er veel mee in aanraking, omdat ik ook als datajournalist werk en geïnteresseerd ben in onderzoeksjournalistiek. Ik merk ook dat ik het onderzoeken leuk vind. Het feit dat je een onderwerp vindt en je er helemaal in kan vastbijten is wat het zo leuk maakt. Tegelijkertijd is er ook de nodige creativiteit nodig. Als jij vastloopt bij een onderzoek moet je toch verder zien te komen en daar is creativiteit soms zeker van toepassing.

Een ander belangrijk onderdeel is dat je een betrouwbaar onderzoek kan neerzetten. Als jij, als journalist, niet kan aantonen waarom het publiek dit onderzoek kan vertrouwen dan denk ik dat het beter is dat je het niet publiceert totdat je wel een betrouwbaar onderzoek hebt. Voor een betrouwbaar onderzoek zijn er meerdere aspecten nodig in mijn ogen. Zo moet je verstand van zaken hebben. Als je een onderzoek doet naar bijvoorbeeld bomen in Nederland, dan vind ik dat je jezelf eerst moet inlezen in wat bomen precies doen? Hoeveel zijn er in Nederland? Waarom zijn ze belangrijk? Wat zijn de plannen al? En wat hebben andere mediapartijen er al mee gedaan? Door een vooronderzoek te starten kan je al genoeg kennis vergaren om met het onderwerp aan de slag te gaan. Ik zeg niet dat je een expert moet worden, maar wat kennis is altijd handig. Zodra je het vooronderzoek klaar heb dan kan je gaan kijken welke invalshoeken je aan dit verhaal kan gaan verbinden. Ik vind het altijd fijn om in het begin zo veel mogelijk invalshoeken te bedenken om dan zo de beste uit te kiezen en daarmee aan de slag te gaan. Daarna begin je met het ‘echte’ onderzoek. Door het vooronderzoek secuur uit te voeren weet je al een beetje wat je te wachten staat en of er echt een verhaal inzit. Natuurlijk is het altijd mogelijk dat er halverwege je onderzoek opeens duidelijk wordt dat je onderzoek toch niet zo interessant is, maar het vooronderzoek zorgt er toch voor dat die kans kleiner wordt. Nadat je klaar bent met je onderzoek, zoek je contact met de experts en eventueel het publiek om jouw resultaten te toetsten in de ‘werkelijkheid’. Door dit te doen werk je met validiteit en weet je of je verkeerde conclusies heb getrokken of niet. Na de interviews kom je tot de productie zelf.

Ook voor kleine onderzoeken is secuur werk van belang. Dit heb ik ook wel geleerd in dit semester. Als je kijkt naar mijn eerste producties voor DataBewijst in maart en de Veiligheidsmonitor in juni dan is er een groot verschil. Eerst ging ik wat chaotischer aan de slag, maar nu met de Veiligheidsmonitor hebben we stapt-voor-stap alles secuur en gestructureerd doorgenomen.


0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *