Situatie: Gisteren waren wij, Mirthe, Stephanie, Eline en ik, bezig met een onderzoek naar de wachttijden van de GGZ. Toen we eenmaal in de dataset zaten en zagen dat er toch wel opvallende dingen waren, dachten we hier moeten we een verhaal van maken.

Ethisch dilemma: Tijdens deze coronacrisis is het vertrouwen in de gezondheidsinstanties erg belangrijk. Moeten wij dan wel iets gaan publiceren over een gezondheidsinstantie als dit ervoor kan zorgen dat er minder vertrouwen ontstaat in deze instantie?

Conclusie: Uiteindelijk hebben wij besloten om het niet te doen. In één oogopslag konden we wel een beetje inschatten dat de cijfers van de GGZ over de hoge wachttijden geen enorme impact zouden maken. Er kloppen dingen niet, dat zeker, maar in deze tijden gaven wij toch de voorkeur aan om het onderzoek uit te stellen.

De rest van de journalistiek

Dan rest mij nog de vraag hoe gaan andere in de journalistiek om met de coronacrisis en de onderzoeken naar instanties die helpen ons door die coronacrisis. Een goed voorbeeld is toen Bruno Bruins aftrad en Martin van Rijn werd aangesteld als minister van Medische Zorg en Sport. Martin van Rijn staat bekend als de minister die in kabinet Rutte II flink heeft bezuinigd op de ouderenzorg. Een journalist stelde dus de vraag over deze bezuinigingen. Mark Rutte reageerde toen geïrriteerd met dat het nu niet de tijd was voor dit soort vragen. En hier zien we dus een dilemma ontstaan. Aan de ene kant geef ik de journalist gelijk dat hij de vraag stelt, want het kabinet Rutte II heeft flink bezuinigd op de ouderenzorg en dat heeft voor veel problemen gezorgd. Het is ook je journalistiek taak om kritisch te blijven in mijn ogen, maar tegelijkertijd moet je als journalist ook afvragen of de mensen thuis interesse hebben in het antwoord op deze vraag (zie de clip van de NOS hieronder). Dat durf ik nu niet te zeggen, maar ik heb een vermoeden dat de mensen thuis meer vragen willen hebben over waarom de minister geschikt is om deze coronacrisis aan te pakken dan een vraag over het verleden.

Wat zou ik zelf doen? –> Ik denk dat ik niet de vraag zo had gesteld als de journalist de vraag heeft gesteld, maar ik zou ook zeker niet zonder kritische blik daar gaan zitten. Zoals ik al eerder heb gezegd zou ik iets in de trend vragen: “Waarom is Martin van Rijn dan zo geschikt om ons nu te helpen?” en dan doorgaan door de periode wanneer Van Rijn minister was en onze hedendaagse situatie zoveel mogelijk proberen te vergelijken.

NOS Nieuws

Ook de VVOJ stuurde in hun wekelijkse nieuwsbrief mee dat vrijwel elke redactie en journalist hiermee in aanraking kan komen. Waar kies je voor? Wacht je totdat de coronacrisis is afgelopen voor dat je verder gaat met kritische onderzoeken naar overheidsinstanties of is de nood zo hoog dat je wel gaat publiceren over deze instanties?

“Nieuwe vragen doemen op: wat is de rol van onderzoeksjournalistiek in crisistijd? Kunnen we nog wel het beleid van belangrijke instituten ter discussie stellen op het moment dat we het geloof in die instituten juist hard nodig hebben? Het onderzoeksjournalistieke antwoord is natuurlijk een volmondig ja! Maar tegelijkertijd beseffen we de verantwoordelijkheid om daar goed mee om te gaan en zullen we steeds op weer een verantwoorde afweging moeten maken.”

Evert de Vos
Voorzitter VVOJ

Toch als de nood zo hoog is dan moet er toch wel wat gebeuren. Zo zien we dat in Hongarije het parlement buiten spel is gezet. En dan niet voor een paar weken of maanden, maar voor de rest van het jaar. Dan moet de journalistiek toch actie ondernemen en tegen de president en de overheidsinstanties ingaan ondanks het coronavirus of toch niet. Stel je voor dat het Tilburgse college van Burgemeester en Wethouders opeens besloot om de gemeenteraad buiten spel te zetten voor de komende maanden om zo sneller te kunnen reageren op het coronavirus. Moeten de journalisten dan hier zomaar mee akkoord gaan? In mijn ogen niet in ieder geval. Ik denk persoonlijk dat impact dus een grote rol heeft in het maken van deze beslissingen. Wanneer de nood zo hoog is of de maatschappelijke impact zo groot is dan zullen de journalisten toch de overheidsinstanties aanpakken. Ik ben benieuwd of ik nog meer van deze dilemma’s ga tegenkomen bij journalisten en DataBewijst nu de coronacrisis blijft aanhouden. Ik blijf het lastig vinden, maar we komen allemaal denk ik weleens in aanraking met zo’n keuze.

Categorieën: Reflecteren

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *