“De rechter in vredestijd”

Dit interview laat de rol van de notarissen zien in de Nederlandse rechtsstaat. Voor de meeste mensen is deze rol niet bekend. Ik heb daarom Mark van der Weide, die kandidaat-notaris is, geïnterviewd. Hij heeft onder andere meegeholpen aan het stichten van de stichting Middelburg800 (800 jaar stadsrechten van Middelburg).

Hoe stel je een testament op?

‘Dat kan alleen bij een notaris. Dit gebeurt via een notariële akte en die gaat de kluis in om daar voor honderd jaar te blijven liggen. Als je veel inboedel hebt: dan kan je dit ook in je testament zetten, maar dit moet dan wel schriftelijk, anders kan het van iedereen zijn.’

Kan je een erfenis weigeren?

‘Ja, je kan het weigeren. Je erft niet alleen de baten, maar ook de schulden. Je kan dus een schuld erven. Je kan van een verre peetoom een erfgenaam zijn. Partner en kinderen erven als eerst. Daarna de ouders, broers en zussen. Als laatst volgt de rest van de familie. Verwerpen (weigeren) heeft meestal een speciale reden. Je bent bang voor de schulden. Je kan ook kiezen voor de mogelijkheid om alleen de baten te accepteren en niet de schulden. Dit noemen ze beneficiair aanvaarden.’

Wat gebeurt er met de erfenis als iedereen weigert?

‘Als iedereen het testament verwerpt, dan komt het bij de staat terecht. Dit komt alleen niet vaak voor. Weigeren kan tot de zesde graad, daarna krijgt de staat de baten. Kind is eerste graad, broer is tweede graad, neefje is derde graad enzovoort. De staat krijgt niet de schulden, omdat de staat hier niks mee te maken heeft.’

Waarom kan je niet iemand onterven, zoals in het Verenigd Koninkrijk? Zijn er uitzonderingen?

‘In Nederland kan je ook mensen onterven. Als mensen niet willen dat familieleden jouw erfenis krijgen, dan kan je bijvoorbeeld een stichting je geld laten erven. Je eigen kinderen mag je onterven, maar als een kind zegt: “Ik wil erven.” Dan kan hij beroep doen op zijn wettelijke recht en krijgt hij de helft van zijn geld.’

Wat is een geregistreerd partnerschap?

‘Een geregistreerd partnerschap is hetzelfde als een huwelijk. Het is in het leven geroepen voor de mensen voor het gelijke geslacht. Eigenlijk was dit een tussenstap. Van niks naar een huwelijk zou een te grote stap zijn geweest. Het nadeel is dat het niet in elk land wordt erkend. Het geregistreerd partnerschap vormt dan ook een groot risico. Je kan een geregistreerd partnerschap laten beëindigen door een notaris, terwijl een huwelijk via de rechter moet.’

Hoe verloopt een scheiding?

‘Een scheiding verloopt via een advocaat en uiteindelijk doet de rechter uitspraak en ontbindt het huwelijk. De notaris heeft ook nog een rol, als er bijvoorbeeld een huis in het spel is. Dan is er een akte van verdeling nodig. Wie gaat er in de woning wonen? Hoe zit het met de hypotheek? En dat soort vragen.’

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen samenwonen en geregistreerd partnerschap?

‘Bij samenwonen ontstaat er geen gemeenschap van goederen (goederen worden bij elkaar opgeteld en zijn niet meer van jouw, maar ook van je partner), bij een huwelijk wel. Je kan dus bij een scheiding de helft van je vermogen verliezen. Als man moet je dan je kind nog erkennen, als je getrouwd bent gaat dit automatisch.’

Wat gebeurt er met het vermogen als er een scheiding plaats vindt?

‘De spullen moeten verdeeld worden, misschien is er nog een testament nodig om alles wat iets waard is te verdelen. Dit laat je bij de notaris weten, maar de rechter kan alleen maar beslissen of het product eigendom van iemand is. Meestal komt het bij het vermogen splitsen niet zo ver dat er een rechtszaak moet komen, maar er zijn altijd uitzonderingen.’

Welke stappen zijn er nodig voor het kopen van een woning?

‘Eerst moet je een koopcontract regelen met de makelaar. Dan kom je bij de notaris langs en die kijkt of de woningeigenaar (dit ben jij dan nog niet) geen schulden heeft of, omdat hij failliet is, geen huis mag verkopen. Dit gaat allemaal via het kadaster. De levering gaat dus via de notaris, dit gaat via een leveringsakte. Je moet je dus goed oriënteren. De notaris brengt alles samen en zorgt ervoor dat beide partijen rond de tafel gaan zitten, zowel letterlijk als figuurlijk.’

Het verschil tussen absolute vermogensrechten en relatieve vermogensrechten?

‘Absolute vermogensrechten is het eigendomsrecht. Het eigendomsrecht is het meest omvattende recht dat er is.  De andere soorten rechten zijn relatieve vermogensrechten. Dat betekent dat je rechten beperkt zijn, zoals een schuur op een stuk grond. De grond vormt dan het eigendom van Jan. Terwijl de schuur gebouwd is door Marieke. Dit zou betekenen dat de schuur automatisch ook van Jan is, omdat het op zijn grond staat. Marieke kan dit echter veranderen door een overeenkomst te sluiten via de notaris of de gemeente met Jan. Dat betekent dat na de overeenkomst de grond nog steeds van Jan is, maar de schuur is van Marieke.’

Wanneer is het beste moment om een BV of NV op te richten?

‘Besloten vennootschappen komen meer voor dan de naamloze vennootschappen. Een vennootschap is een rechtspersoon. Hierdoor stel je jouw eigen privé vermogen veilig. Bij een eenmanszaak is alles aansprakelijk. Een bv moet wel echte voordelen hebben, want de kosten worden dan ook aanzienlijk hoger. Het belangrijkste verschil tussen de nv en de bv is dat bij een nv het aandeel niet op naam staat, terwijl dat wel bij een bv is. De nv aandelen worden dan ook verhandelt via de aandelenmarkt.’

Wat houden de statuten van een onderneming in?

‘De statuten zijn de regels. Deze worden opgesteld door het bedrijf en het bedrijf moet zich hier ook aan houden. Vandaar dat bedrijven dit ook altijd zo breed mogelijk willen maken. Anders kunnen ze erop teruggepakt worden. In de statuten van een bv staan bijvoorbeeld de aantal aandelen.’

De notaris heeft dus een grote rol in de Nederlandse rechtsstaat. Voor sommige dingen moet je verplicht naar de notaris zoals een testament, het kopen van een huis of het oprichten van een besloten vennootschap. Notarissen hebben dus een beroep met grote verschillen in het vak.

 


Feedback, doel, doelgroep en reis

Doel van dit interview is het oefenen met het schrijven van interviews en de rol van de notaris in de Nederlandse rechtsstaat duidelijk te krijgen. Doelgroep zijn zoals altijd geïnteresseerden en mensen die met een notaris te maken krijgen. Ik denk dat ik hiermee een grote doelgroep kan bereiken, omdat dit laat zien dat het beroep notaris helemaal niet zo statisch is, maar eigenlijk heel erg breed. Ik heb naar de Zeeuwse alliantie gemaild (notarissen en adviseurs in Middelburg en Goes) en kreeg gelijk een enthousiast mailtje terug. In de mail staat dat ik mocht interviewen op voorwaarde dat ik wel de vragen van te voren stuur. Dit gaf een aparte wending aan het interview, aangezien ik geen vragen hoefde te stellen. Soms voor verduidelijking of voor een preciezer antwoord. Is het dan wel een interview? Dat kan ik niet zeggen, ik heb de vragen wel bedacht, maar heb ze niet gesteld (wel indirect).


Reflectiemodel

VragenAntwoord
Waar liep je tegen aan? Dit ging eigenlijk heel erg vlot, alleen de vragen doorsturen vond ik jammer.
Wat was moeilijk? Zonder vragen te stellen, toch geïnteresseerd te blijven. Dit was niet heel moeilijk, want het was interessant. Je wordt alleen sneller afgeleid.
Wat ging makkelijker? Het schrijven van het stuk, ik heb veel aantekeningen.
Wat zou je volgende keer anders doen? Ik zou volgende keer meer voorbeelden vragen en meer persoonlijke vragen.
Wat doe je met de feedback? Accepteren en waar nodig aanpassen
Verantwoord je keuzes? Ik heb gekozen voor deze vragen, omdat ik deze thema’s zelf ook moeilijk vind. Dit zijn geen kritische vragen, maar informatieve vragen.
Wat heb je geleerd? Opnemen met de telefoon, het vak van de notarissen en het schrijven van een interview.

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *